Koninklijk paleis Amsterdam

geschiedenis

close
  • paleis1814

Ludwig Portman, Aankomst van de soevereine vorst Willem I bij het Paleis op de Dam, 29 maart 1814, prent (stadsarchief Amsterdam).

Inhuldiging Willem I als soeverein vorst

Op 30 maart 1814 werd Willem I in de Nieuwe Kerk in Amsterdam ingehuldigd als soeverein vorst. Willem I liep met zijn gevolg van het Koninklijk Paleis Amsterdam naar de Nieuwe Kerk om op het speciale troonpodium trouw te zweren aan volk en vaderland.
 
De inspiratie voor de ceremonie vond Willem I in de troonsoverdracht van Karel V op Filips II. In eerste instantie had men het plan gevat om de vergadering van de Staten-Generaal waarbinnen de inhuldiging plaats zou vinden in de Burgerzaal van het Paleis te houden. Willem I wilde dat de inhuldiging afgesloten werd met een kerkdienst en al snel week men voor de gehele plechtigheid uit naar de naastgelegen Nieuwe Kerk. Na het uitspreken van de zegen verlieten de Soevereine Vorst en de vorstelijke familie het kerkgebouw, waarna de Acte van Inhuldiging werd ondertekend door de leden van de vergadering en de Vorst ten paleize aangeboden. De wapenheraut proclameerde de inhuldiging vanaf het paleisbalkon en zijn assistenten wierpen strooipenningen in de menigte.
 
In de zomer van 1814 ontving Willem I zijn eerste staatsbezoek in het Koninklijk Paleis Amsterdam: de Russische tsaar Alexander I.

Op 21 september 1815 werd Willem I in Brussel ingehuldigd als Koning.

Napoleontisch Paleis 1808 - 1813

Na anderhalve eeuw, in 1808, krijgt het stadhuis een andere bestemming.

de eerste koning
In 1806 werd Lodewijk Napoleon, broer van de Franse keizer Napoleon, koning van Holland. Hij nam in 1808 zijn intrek in in het stadhuis en veranderde het in een Koninklijk Paleis. De stedelijke Wisselbank was de enige functie van het stadhuis die in het gebouw zou blijven. Een Koninklijk Paleis met een Wisselbank aan huis was volstrekt uniek in de wereld.

stadhuis wordt paleis
Lodewijk Napoleon liet zijn nieuwe onderkomen inrichten als een Koninklijk Paleis. De cellen werden wijnkelders en de koude marmeren vloeren belegd met dikke tapijten. In het midden van de voorgevel, ter hoogte van de eerste verdieping, liet hij een balkon aanbrengen. In de krijgsraadzaal en naastgelegen zalen op de derde verdieping vestigde hij een ‘Koninklijk Museum’. Een museum met werken uit de collectie van de stadhouders en de stad Amsterdam.

empire-stijl
De grootste ingreep was een bijzondere toevoeging: hij liet het gebouw volgens de laatste mode meubileren. Die Franse hofstijl, de empire-stijl, was net als de architectuur van het stadhuis geïnspireerd op de Oudheid. Vrijwel alle kostbare meubels uit die tijd zijn achtergebleven en behoren tot een van de best bewaard gebleven en meest complete empire collecties ter wereld.

conflict
In de loop van 1809 groeide er een conflict tussen Lodewijk Napoleon en zijn machtige broer. In 1810 deed Lodewijk zonder overleg afstand van de troon. Op 9 oktober 1811 werd keizer Napoleon Bonaparte groots ingehaald in het Paleis tijdens zijn bezoek aan Amsterdam.

  • empire stoel

Joseph Cuel, Fauteuil voor de salon van de kroonprins, 1809. Foto: Qiu Yang.

Volg ons op