Koninklijk paleis Amsterdam

geschiedenis

close
  • De aankomst van soeverein vorst Willem I in het Paleis op de Dam
Willem I in het Koninklijk Paleis Amsterdam op 2 december 1813. Ets uit: J. Konijnenburg - Nationaal gedenkboek der hernieuwde Nederlandse Unie van den jare 1813, 's-Gravenhage (Stadsarchief Amsterdam).

Keizerlijk Paleis wordt Koninklijk Paleis

Toen het Franse keizerrijk ten einde was gekomen kwam Prins Willem Frederik van Oranje-Nassau terug naar Nederland. Op 1 december van dat jaar werd hij in het Koninklijk Paleis Amsterdam uitgeroepen tot Soeverein Vorst Willem I. Op 2 december 1813 brengt hij een bezoek aan het Amsterdamse Paleis. In het Paleis ondertekende hij de proclamatie waarmee hij de soevereiniteit aanvaarde.

Willem I liet weten het gebouw terug te geven aan de stad, zodat het weer als stadhuis gebruikt kon worden. De regeerders van Amsterdam aanvaarden dit aanbod, maar op 28 januari 1814 liet de stad weten dat de vorst het gehele gebouw als Paleis kon blijven gebruiken. De Napoleontische inrichting bleef gehandhaafd. Willem I liet slechts kleine aanpassingen doorvoeren.

Napoleontisch Paleis 1808 - 1813

Na anderhalve eeuw, in 1808, krijgt het stadhuis een andere bestemming.

de eerste koning
In 1806 werd Lodewijk Napoleon, broer van de Franse keizer Napoleon, koning van Holland. Hij nam in 1808 zijn intrek in het stadhuis en veranderde het in een Koninklijk Paleis. De stedelijke Wisselbank was de enige functie van het stadhuis die in het gebouw zou blijven. Een Koninklijk Paleis met een Wisselbank aan huis was volstrekt uniek in de wereld.

stadhuis wordt paleis
Lodewijk Napoleon liet zijn nieuwe onderkomen inrichten als een Koninklijk Paleis. De cellen werden wijnkelders en de koude marmeren vloeren belegd met dikke tapijten. In het midden van de voorgevel, ter hoogte van de eerste verdieping, liet hij een balkon aanbrengen. In de krijgsraadzaal en naastgelegen zalen op de derde verdieping vestigde hij een ‘Koninklijk Museum’. Een museum met werken uit de collectie van de stadhouders en de stad Amsterdam.

empire-stijl
De grootste ingreep was een bijzondere toevoeging: hij liet het gebouw volgens de laatste mode meubileren. Die Franse hofstijl, de empire-stijl, was net als de architectuur van het stadhuis geïnspireerd op de Oudheid. Vrijwel alle kostbare meubels uit die tijd zijn achtergebleven en behoren tot een van de best bewaard gebleven en meest complete empire collecties ter wereld.

conflict
In de loop van 1809 groeide er een conflict tussen Lodewijk Napoleon en zijn machtige broer. In 1810 deed Lodewijk zonder overleg afstand van de troon. Op 9 oktober 1811 werd keizer Napoleon Bonaparte groots ingehaald in het Paleis tijdens zijn bezoek aan Amsterdam.

  • empire stoel

Joseph Cuel, Fauteuil voor de salon van de kroonprins, 1809. Foto: Qiu Yang.

Volg ons op