Koninklijk paleis Amsterdam

geschiedenis

close
  • paleis1768
De gravure gemaakt door Reinier Vinkeles voor het boek 't Verheugd Amsterdam (1772), waarin het bezoek van de Prins en Prinses aan Amsterdam uitvoerig is beschreven. Afbeelding: Koninklijk Huisarchief.

bal in het stadhuis ter gelegenheid van het bezoek van stadhouder Willem V

Van 30 mei tot en met 4 juni 1768 bracht het stadhouderlijk paar Prins Willem V en Prinses Wilhelmina van Pruisen een bezoek aan Amsterdam. Op 2 juni was er een groot bal voor de hoge gasten in de Burgerzaal van het stadhuis, het huidige Paleis. De stad had groots uitgepakt voor dit feest. Meer dan duizend gasten bezochten de prachtig verlichte en versierde zaal. Het bal werd om tien uur geopend met Engelse 'landdansen', begeleid door het orkest dat zich op groen uitgelichte balkons boven de dansende mensen bevond. Voor degenen die niet in het dansen waren geïnteresseerd stonden aan de zijkanten tafels opgesteld om te kaarten. Om één uur werd een souper opgediend, voor de hooggeplaatste gasten in de Schepenkamer, voor de overigen in de galerijen. Na de maaltijd werd de dans hervat totdat om drie uur de Prins en Prinses zich terugtrokken voor de nacht. Onmiddellijk stopte de muziek en het feest was ten einde.

Stadhuis 1648 - 1808

Het Koninklijk Paleis Amsterdam is in de 17e eeuw ontworpen en gebouwd als stadhuis voor de gehele bestuurlijke en rechterlijke macht van Amsterdam.

stadhuis te klein
Amsterdam was in de zeventiende eeuw het belangrijkste handelscentrum van de wereld. De stad kende een explosieve bevolkingsgroei. De bestuurlijke taken namen toe, het oude stadhuis bleek te klein. De beroemde Wisselbank in het stadhuis was ook niet meer berekend op zijn groeiende taak. Besloten werd een nieuw stadhuis te bouwen, groter en mooier, een handelsmetropool als Amsterdam waardig.

Jacob van Campen
De beroemde bouwmeester Jacob van Campen kreeg de opdracht in 1648 van de burgemeesters van Amsterdam. Hij ontwierp een voor Hollandse begrippen buitengewoon monumentaal classicistisch gebouw, dat herinnerde aan de architectuur van de Grieken en Romeinen. Een gebouw als afspiegeling van Gods schepping. Een universum in het klein, symmetrisch en volmaakt.

beroemde kunstenaars
Ook in het interieur werd de macht en het aanzien van Amsterdam tot uitdrukking gebracht. Hiervoor werden beroemde kunstenaars aangetrokken, zoals de Antwerpse beeldhouwer Artus Quellinus. In de vloer van de imposante Burgerzaal werden de werelddelen ingelegd in Italiaans marmer. De belangrijkste vertrekken werden van op de functie toegesneden schilderijen voorzien. Hiervoor gingen opdrachten naar bekende schilders als Rembrandt van Rijn, Ferdinand Bol en Govaert Flinck.

wereldwonder
In 1655 werd het Stadhuis in gebruik genomen, hoewel het nog niet klaar was. Amsterdammers noemden het gebouw trots hun wereldwonder. Het was volgens dichter Vondel als de kroon op de schepping.

  • paleis1648

Jacob van der Ulft, De Dam met het stadhuis in aanbouw, 1636-1667, olieverf op doek, 81 x 100 cm. (collectie Amsterdam Museum).

Volg ons op