Koninklijk paleis Amsterdam

geschiedenis

close
  • paleis1656

Johannes Lingelbach, De Dam met het stadhuis in aanbouw, 1656, olieverf op doek, 122,5 x 206 cm. (collectie Amsterdam Museum)

inwijding van het nieuwe stadhuis

Terwijl de bouw nog in volle gang was, werd het nieuwe stadhuis van Amsterdam op 29 juli 1655 toch al feestelijk ingewijd. Nadat kerkdiensten waren gehouden in de Oude en Nieuwe Kerk volgde een optocht van regenten van het Prinsenhof, het tijdelijk onderkomen van het bestuur, naar de Dam. Burgemeester Cornelis de Graeff hield de openingsrede, daarna volgde een diner in de nieuwe Burgemeesterskamer. Voor het volk was er die dag kermis. De zeventiende-eeuwse dichter Vondel bezong de deugden van goed bestuur en goed burgerdom in een inwijdingsgedicht van 1378 regels. Hij karakteriseerde Amsterdam als het centrum van het vredesimperium.
Nadat de colleges zitting hadden genomen in het nieuwe gebouw, werd de bouw weer voortgezet. De voltooiing nam nog tien jaar in beslag.

Stadhuis 1648 - 1808

Het Koninklijk Paleis Amsterdam is in de zeventiende eeuw ontworpen en gebouwd als stadhuis voor de gehele bestuurlijke en rechterlijke macht van Amsterdam.

stadhuis te klein
Amsterdam was in de zeventiende eeuw het belangrijkste handelscentrum van de wereld. De stad kende een explosieve bevolkingsgroei. De bestuurlijke taken namen toe, het oude stadhuis bleek te klein. De beroemde Wisselbank in het stadhuis was ook niet meer berekend op zijn groeiende taak. Besloten werd een nieuw stadhuis te bouwen, groter en mooier, een handelsmetropool als Amsterdam waardig.

Jacob van Campen
De beroemde bouwmeester Jacob van Campen kreeg de opdracht in 1648 van de burgemeesters van Amsterdam. Hij ontwierp een voor Hollandse begrippen buitengewoon monumentaal classicistisch gebouw, dat herinnerde aan de architectuur van de Grieken en Romeinen. Een gebouw als afspiegeling van Gods schepping. Een universum in het klein, symmetrisch en volmaakt.

beroemde kunstenaars
Ook in het interieur werd de macht en het aanzien van Amsterdam tot uitdrukking gebracht. Hiervoor werden beroemde kunstenaars aangetrokken, zoals de Antwerpse beeldhouwer Artus Quellinus. In de vloer van de imposante Burgerzaal werden de werelddelen ingelegd in Italiaans marmer. De belangrijkste vertrekken werden van op de functie toegesneden schilderijen voorzien. Hiervoor gingen opdrachten naar bekende schilders als Rembrandt van Rijn, Ferdinand Bol en Govaert Flinck.

wereldwonder
In 1655 werd het Stadhuis in gebruik genomen, hoewel het nog niet klaar was. Amsterdammers noemden het gebouw trots hun wereldwonder. Het was volgens dichter Vondel als de kroon op de schepping.

  • paleis1648

Jacob van der Ulft, De Dam met het stadhuis in aanbouw, 1636-1667, olieverf op doek, 81 x 100 cm. (collectie Amsterdam Museum).

Volg ons op