Koninklijk paleis Amsterdam

geschiedenis

close

Stadhuis wordt Napoleontisch Paleis

Al in 1806 liet Koning Lodewijk Napoleon zijn oog vallen op Amsterdam met haar rijke verleden en haar monumentale stadhuis op de Dam. Begin 1808 besloot Lodewijk dat het stadhuis tijdelijk als paleis zou dienen totdat er voldoende geld in de staatskas was om een nieuw paleis te bouwen. In allerijl begonnen Lodewijks hofarchitecten aan de grootscheepse transformatie.

Op 20 april 1808 maakte Koning Lodewijk Napoleon zijn intocht in Amsterdam. Op de Dam betrad de nieuwe Koning onder het bulderend geluid van 33 kanonschoten zijn nieuwe Paleis. Het gebouw kreeg een andere functie. Lodewijk Napoleon liet het gebouw omtoveren van een stedelijk kantorencomplex naar een in de Franse Empirestijl ingericht Koninklijk Paleis. Kosten (één miljoen gulden) nog moeite werden gespaard bij deze metamorfose. Het wezen van het gebouw veranderde ingrijpend en blijvend.

Stadhuis 1648 - 1808

Het Koninklijk Paleis Amsterdam is in de zeventiende eeuw ontworpen en gebouwd als stadhuis voor de gehele bestuurlijke en rechterlijke macht van Amsterdam.

stadhuis te klein
Amsterdam was in de zeventiende eeuw het belangrijkste handelscentrum van de wereld. De stad kende een explosieve bevolkingsgroei. De bestuurlijke taken namen toe, het oude stadhuis bleek te klein. De beroemde Wisselbank in het stadhuis was ook niet meer berekend op zijn groeiende taak. Besloten werd een nieuw stadhuis te bouwen, groter en mooier, een handelsmetropool als Amsterdam waardig.

Jacob van Campen
De beroemde bouwmeester Jacob van Campen kreeg de opdracht in 1648 van de burgemeesters van Amsterdam. Hij ontwierp een voor Hollandse begrippen buitengewoon monumentaal classicistisch gebouw, dat herinnerde aan de architectuur van de Grieken en Romeinen. Een gebouw als afspiegeling van Gods schepping. Een universum in het klein, symmetrisch en volmaakt.

beroemde kunstenaars
Ook in het interieur werd de macht en het aanzien van Amsterdam tot uitdrukking gebracht. Hiervoor werden beroemde kunstenaars aangetrokken, zoals de Antwerpse beeldhouwer Artus Quellinus. In de vloer van de imposante Burgerzaal werden de werelddelen ingelegd in Italiaans marmer. De belangrijkste vertrekken werden van op de functie toegesneden schilderijen voorzien. Hiervoor gingen opdrachten naar bekende schilders als Rembrandt van Rijn, Ferdinand Bol en Govaert Flinck.

wereldwonder
In 1655 werd het Stadhuis in gebruik genomen, hoewel het nog niet klaar was. Amsterdammers noemden het gebouw trots hun wereldwonder. Het was volgens dichter Vondel als de kroon op de schepping.

  • paleis1648

Jacob van der Ulft, De Dam met het stadhuis in aanbouw, 1636-1667, olieverf op doek, 81 x 100 cm. (collectie Amsterdam Museum).

Volg ons op