Winnaars Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2026

Gideon van Gameren (1998) studeerde in 2025 af aan de AKI ArtEZ Academie voor Art & Design in Enschede. Hij maakt grote kleurrijke schilderijen die in eerste instantie abstract ogen. Zijn expressieve, soepel aangebrachte brede verfstroken en verfspetters verraden een snelheid van handelen. Alsof het momentum hem zo kan ontglippen. Bij nader inzien ontwaar je tussen de kleurvlakken figuratieve elementen. Met de titels van de werken geeft Van Gameren iets meer prijs over wat hem heeft geïnspireerd. Hij herschept taferelen uit de werkplaats van zijn ouders. In deze werkplaats, die zich bevindt naast het ouderlijk huis, worden campers gerepareerd en verhuurd. Door de werkzaamheden als uitgangspunt te nemen onderzoekt hij de relatie tussen zijn familie en hemzelf, maar ook de relatie tussen huiselijkheid en arbeid. Eenieder die is opgegroeid met een zaak aan huis weet wat dat betekent: het werk stopt nooit. De huiselijke sfeer en de werksfeer lopen vaak in elkaar over. Maar de schilderijen uit deze serie zijn verschoond van dramatiek. Met trefzekere lijnen brengt Van Gameren in het werk ‘Laskap’ een voorovergebogen figuur in beeld, verscholen achter een laskap. De geelwitte lichtstralen die vrijkomen bij het lasproces steken als een vlijmscherp kruis af tegen de donkere achtergrond. Ook in ‘Achterbak’ (2025) gebruikt Van Gameren contrasterende kleuren. Omhoog spuitende stralen veronderstellen een onvoorzien moment tijdens de reparatie. Niet zonder humor is het grote werk ‘De teen van mijn vader’ (2024). Tegen een lichte achtergrond steekt op absurde wijze een been in de lucht, met een voet prominent in beeld. Erboven bevinden zich twee grote vingers waardoor het geheel een vertekend perspectief lijkt te bieden. Hiermee legt Van Gameren een familietrekje vast: als zijn vader iets moet uitrekenen en uitlijnen in zijn hoofd kijkt hij met één oog naar zijn grote teen.

De jury spreekt haar waardering uit voor de dynamiek en picturale kracht in de schilderijen van Gideon van Gameren. De energieke, kleurrijke composities waarin hij scènes dichtbij huis afbeeldt zijn weloverwogen opgebouwd.

Lorian Gwynn (2001) behaalde haar bachelor in 2023 aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en rondde in 2025 haar artist in residency in De Ateliers af. In 2023 was ze genomineerd voor de Koninklijke Prijs met werken waarin ze herinneringen aan haar kindertijd en aan haar reis naar Indonesië tot uitdrukking bracht. Opnieuw neemt zij onderwerpen die dichtbij staan als uitgangspunt, dit keer in portretten en groepsportretten van mensen uit haar directe omgeving, zoals in het werk getiteld ‘Jessica’ (2025). Anders dan de bijna transparante verf in dit portret is in de groepsportretten sprake van stapeling van verflagen. Het lijkt alsof sommige delen in de compositie zijn verdund en vloeibaar zijn geworden, terwijl andere delen zijn opgedikt met extra verf, modelleerpasta en zand. Gwynn experimenteert met het genre van het klassieke groepsportret, maar zonder een hiërarchie aan te brengen in de afgebeelde personen. Het gaat haar evenmin om de representatie an sich, ze wil ruimte geven aan intimiteit en het ongrijpbare dat zich tussen vrienden afspeelt. Het gaat haar om de verbondenheid die zij ervaart met haar vriendenkring, haar ‘community’. Deze benadering van het groepsportret hangt nauw samen met de intense beleving van het kunstenaarschap dat haar op dit moment de vrijheid biedt om te mogen blijven zoeken en zich te ontwikkelen. Het grote, kleurrijke ‘A Celebration of Unfinished Thoughts’ (2025) beschouwt Gwynn als “een ode aan gedeelde ruimte, vrijheid, en het oneindige proces van maken”. Het is een momentopname van een gezellig samenzijn met vrouwelijke collega-kunstenaars na een diner. We zien de onderlinge verbondenheid terug in de houding en uitdrukkingen van de personages. Voor een hek staan vier figuren ontspannen met elkaar in gesprek, terwijl de zittende figuur op de voorgrond oogcontact zoekt met de toeschouwer. Het werk viert hoe ideeën voortdurend in beweging zijn en steeds weer nieuwe vormen aannemen, aldus Gwynn. In het groepsportret ‘Poker night’ (2025) maakt Gwynn gebruik van dezelfde gelaagde schildertechniek. Het verbeeldt opnieuw een groep mensen uit haar directe omgeving, waarin ze haar herinneringen aan het samenzijn met hen, de gesprekken, en de stille momenten samenbrengt in een momentopname. Of zoals Gwynn het noemt, een “veelstemmige herinnering, die steeds in beweging is”.

De jury heeft grote waardering voor de eigenheid van het werk van Lorian Gwynn dat in deze vroege fase van haar kunstenaarschap al onderscheidend is.

Dion Rosina (1991) is in 2021 afgestudeerd aan de Breitner Academie. Hij neemt voor de vierde keer deel aan de tentoonstelling van de genomineerden. Hij heeft zich de laatste jaren onderscheiden met ingetogen schilderijen waarin hij fragmenten uit bestaande beelden samenvoegt tot een nieuw geheel, een techniek die door hem ook wel sampling wordt genoemd. Hij maakt gebruik van traditionele schildertechnieken. Inhoudelijk laat hij zich inspireren door bijzondere verhalen, mythes, spiritualiteit en belangrijke figuren en momenten in de geschiedenis in relatie tot onder meer de Afrikaanse diaspora. Het beeldvlak in zijn oeuvre is vaak opgebouwd uit een combinatie van een realistische weergave van objecten, patronen en historische figuren enerzijds, en strakke abstracte velden waarin hij met licht en donkere kleuren contrasten aanbrengt anderzijds. In ‘Trauma & grace’ (2025), dat is opgezet in grijs en zwarte tinten, ontleent Rosina een fragment van het portret van een zwarte vrouw uit 1800 van de Franse kunstenares Marie-Guillemine Benoist. Nadat onderzoek uitwees dat het wellicht om de tot slaaf gemaakte bediende van haar zwager gaat heeft de geportretteerde een naam gekregen en is het werk sindsdien getiteld ‘Portret van Madeleine’. Het gezicht van de geportretteerde is naar de toeschouwer gedraaid. Ernaast staat een zwarte mannelijke figuur van wie we slechts zijn rug zien. Door de combinatie van hun voor- en achterzijde en een golvende slinger die de twee figuren verbindt verkrijgt het beeld een zekere dynamiek. Rechts in beeld bevindt zich een wijsvinger die een stralende zon aanraakt. De schilderijen ‘Drift to the centre’ (2025) en ‘Contemplating more views’ (2025) wijzen op een nieuwe ontwikkeling; de collageachtige opbouw van het beeldvlak is achterwege gelaten. De kleurrijke rand van ‘Drift to the centre’ is geïnspireerd op de abstracte, atmosferische kleurvelden van Mark Rothko. Met de vage contouren van een zwarte man en drie knokkels die in het beeldvlak opdoemen trekt Rosina onze blik naar binnen. Door abstractie en figuratie in elkaar over te laten vloeien onderzoekt hij de mogelijkheid om verstilling en concentratie op te roepen, in “een tijd waarin veel mensen ontheemd zijn van hun innerlijke of contemplatieve kant”, aldus de kunstenaar. ‘Contemplating more views’ lijkt op een hapering in een televisiebeeld. Het gezicht van een man wordt doorsneden en vermenigvuldigd - more views - door de typische horizontale strepen in het beeld die we vaak zien als er een storing is.

De jury spreekt haar bewondering uit voor het oeuvre van Dion Rosina. Hij brengt historische verhalen en personages over het voetlicht en actualiseert veronachtzaamde geschiedenissen. Door ze in een andere, hedendaagse, en schilderkunstige context te plaatsen biedt zijn werk ruimte voor een complexe gelaagdheid en voor nieuwe perspectieven.